Coöperatieve bordspellen: samen winnen (of samen verliezen)

Wat is een coöperatief bordspel?

In een gewoon bordspel probeert iedere speler te winnen. In een coöperatief spel, ook wel "co-op" of "samenwerkingsspel", zijn alle spelers één team. Het spel zelf is de tegenstander. Dat kan een ziekte zijn die zich over de wereld verspreidt, een eiland dat onder water loopt of een opdracht die steeds moeilijker wordt. Elke beurt doet het spel iets terug, volgens vaste regels of met kaarten die je trekt. Halen jullie samen het doel, dan winnen jullie allemaal.

Voor wie is het leuk?

• Gezinnen met kinderen. Er is geen verliezer aan tafel. Je kunt elkaar helpen en uitleggen wat een slimme zet is.
• Stellen en vrienden die niet graag tegen elkaar spelen. Je overlegt, je bedenkt samen een plan en je juicht samen.
• Nieuwe spelers. Wie het spel nog niet kent, kan meedoen terwijl de anderen meedenken.
• Mensen die alleen willen spelen. Veel coöperatieve spellen kun je ook solo spelen; kijk naar het spelersaantal op de doos.

Waar let je op bij het kiezen?

De "baas"-valkuil

Bij sommige coöperatieve spellen weet iedereen alles van elkaar. Dan kan één ervaren speler voor de hele groep gaan beslissen. Dat is minder leuk voor de rest. Spellen met geheime kaarten of beperkte communicatie lossen dat op. Bij Hanabi zie je bijvoorbeeld de kaarten van de anderen wel, maar je eigen kaarten niet. Je mag alleen beperkte hints geven. Hanabi is voor 2 tot 5 spelers en won in 2013 de Duitse prijs Spiel des Jahres. Bij The Mind mag je helemaal niet praten: je speelt samen kaarten op volgorde, alleen op gevoel. Volgens de catalogus is dat voor 2 tot 4 spelers, vanaf 8 jaar, en duurt een spel ongeveer een kwartier.

Moeilijkheid

Een goed coöperatief spel is niet altijd te winnen. Je verliest best vaak, vooral in het begin. Dat hoort erbij. Veel spellen hebben een instelbare moeilijkheid, zodat je kunt beginnen op een makkelijk niveau.

Spelersaantal en speelduur

Coöperatieve spellen werken vaak goed met twee, omdat je alles samen bespreekt. Zoek je specifiek een spel voor twee? Lees dan bordspellen voor 2 personen.

Voorbeelden uit de catalogus

Bron: catalogus van Meeplemarkt (Wikidata en uitgevers), spelregels en gegevens van spelwinkels. Leeftijd en speelduur kunnen per editie verschillen; kijk op de doos. Prijzen: Spiel des Jahres.

Het Verboden Eiland is een toegankelijke start: jullie zoeken samen vier schatten op een eiland dat langzaam onder water loopt. Pandemie is wat uitgebreider: jullie werken als team van specialisten om ziektes over de wereld te stoppen. De Crew is een kaartspel waarin je samen opdrachten haalt, met steeds moeilijkere missies; het won in 2020 de prijs Kennerspiel des Jahres. Sky Team is speciaal voor twee: jullie landen samen een vliegtuig, zonder over je dobbelstenen te mogen praten. In Mysterium is één speler een geest die alleen met plaatjes hints geeft aan de anderen.

Legacy-spellen: let op bij tweedehands

Er zijn ook coöperatieve "legacy"-spellen, zoals Pandemic Legacy: Season 1. Daarin verandert het spel blijvend: je plakt stickers, schrijft op het bord en scheurt soms kaarten. Na een volledige campagne is het spel niet meer opnieuw te spelen zoals bedoeld. Koop je zo'n spel tweedehands, vraag dan of het al gespeeld is. Lees ook hoe je een tweedehands spel controleert.

Zoeken op Meeplemarkt

Op Meeplemarkt staan coöperatieve spellen bij de soort Samen spelen. Elke spelpagina toont alle aanbiedingen van dat spel naast elkaar, nieuw en tweedehands, met de totaalprijs inclusief verzending naar Nederland of België. Uitbreidingen zeggen welk basisspel je nodig hebt. Meeplemarkt is nu een concept: er zijn nog geen echte verkopen, betalen is een test, en aanbiedingen met het label DEMO zijn verzonnen.